Begrippenlijst

Op alfabetische volgorde
 
A - Z

A
✓ Aankoopmakelaar
Een makelaar die woningzoekenden begeleid bij de aankoop van een woning. Verstandig is het om een taxatie te laten uitvoeren vóór de beslissing tot aankoop van een woning of direct na de mondelinge overeenkomst. hierna heb je nog de wettelijke bedenktijd om eventueel van de koop af te zien.
 
✓ Aanneemsom
De aanneemsom is het totaalbedrag dat de aannemer ontvangt voor de uitvoering van het werk, zoals vastgelegd in de aannemingsovereenkomst.
 
✓ Advies- en bemiddelingskosten hypotheek
Een hypotheekadviseur brengt advies- en bemiddelingskosten in rekening voor advies en voor het begeleiden van de hypotheekaanvraag. Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG), dan betaal je voor deze aanvraag van NHG 0,4 % aflsuitprovisie (prijspeil 2025) van de totale hypotheek. 
 
✓ Afrekening notaris
Ookwel de eindafrekening genoemd. In de afrekening staat precies wat je verschuldigd bent bij eigendomsoverdracht. Wanneer je een woning hebt gekocht of verkocht ontvang je eerst een concept eindafrekening. Deze dien je zorgvuldig te controleren en eventuele fouten door te geven. Bij het werkelijke transport worden de aan de woning verbonden zakelijke lasten (o.a. onroerend zaak belasting en waterschapsbelasting) verrekend.
 
✓ Akte van levering
Een akte van levering is een offcieel document waarin het eigendom van een onroerende zaak, een registergoed - vaak een woning, wordt overgedragen. De akte van levering wordt opgemaakt door en ondertekend bij een notaris. De notaris bewaart het originele exemplaar op zijn kantoor en schrijft de akte van levering in in de daartoe bestemde registers.
 
✓ Anterieure overeenkomst
De anterieure overeenkomst is een overeenkomst waarin de projectwontwikkelaar met de gemeente de resultaten van de intentiefase vastlegt. Bijvoorbeeld hoe en wanneer de plannen worden uitgevoerd, met welke procedure de gemeente de plannen mogelijk probeert te maken, en wat daarvoor aan de gemeente betaalt moet worden.
 
✓ Architect
Een architect is een ontwerper van gebouwen, die dit ontwerp visualiseert (op tekening zet) en de verwerkelijking van dit concept technisch en administratief begeleidt. Een architect helpt ook met vergunningaanvragen en doet het voorwerk voor het opstellen van constructieve en energetische berekeningen.
 
B
✓ Bedenktijd
Wanneer een koper handelt als een privé persoon en niet uit zijn/haar professie, dan heeft deze ná het ondertekenen van de koopovereenkomst wettelijk drie dagen bedenktijd. In deze drie dagen kan men zonder opgave van reden afzien van de koop en de koopovereenkomst ontbinden. De bedenktijd start op de dag die volgt na de dag waarop de koopovereenkomst getekend is of op de dag dat je hiervan een kopie heeft ontvangen en eindigt om middernacht van de laatste dag van de wettelijke bedenktijd. Hierbij worden weekenden en Feestdagen uitgesloten.

✓ Bereidstellingsprovisie
Een hypotheekofferte is maar een bepaalde tijd geldig (bijvoorbeeld 6 maanden) en de start van de bouw van de nieuwbouwwoning duurt vaak nog langer. Om de hypotheekofferte niet te laten verlopen kan deze verlengd worden. Hiervoor betaal je maandelijks 0,20% - 0,25% bereidstellingsprovisie. Kies bij het afsluiten van de hypotheek voor een zolang mogelijke geldigheidsduur van de offerte. 
 
✓ Bestek
Het bestek is het technische en administratieve document waarin het bouwproject wordt omschreven. Het bevat onder andere materialen, uitvoeringswijzen, planning en voorwaarden.
 
✓ Bieding
Een bieding is het bedrag dat je voor een woning wil betalen en wil laten voorleggen door de makelaar aan de verkoper van de woning. Dit kan gepaard gaan met ontbindende voorwaarden (bijvoorbeeld een financiering) en een aanvaardingstermijn (bijvoorbeeld transport over 6 maanden). Je bent officieel pas in onderhandeling wanneer de tegenpartij reageert op de bieding door een tegenvoorstel te doen. Je kan nooit afdwingen om in onderhandeling te gaan met een verkoper. 
 
✓ Bouwbesluit
Het Bouwbesluit is de verzameling van wettelijke bouwtechnische eisen waar bouwwerken in Nederland aan moeten voldoen, zoals brandveiligheid, energieprestatie en gezondheid.
 
✓ Bouwrente
De bouwrente, bij nieuwbouw doorgaans 6%, is een wettelijke vergoeding die door de koper aan de projectontwikkelaar wordt vergoed voor reeds gemaakte kosten. Een projectontwikkelaar heeft veel aanloopkosten gemaakt en mag een deel daarvan in rekening brengen in de vorm van bouwrente. De bouwrente wordt gerekend vanaf het moment dat de opschortende voorwaarden zijn komen te vervallen. Vanaf dat moment kan de koper de grond laten overdragen bij de notaris. Hoe langer de koper hiermee wacht, om uiteenlopende redenen, des te hoger zal het bedrag aan bouwrente zijn.
 
✓ Bouwtechnische keuring
Een bouwtechnische keuring (BTK) is een rapport dat opgesteld is door een onafhankelijk extern keuringsbureau, die de bouwkundige staat van een woning beoordeelt. In dit rapport worden de bouwkundige gebreken genoemd met de daarbij horende kostenpost om deze gebreken te herstellen. Tijdens de onderhandelingen bij aankoop van een woning dient de aspirant koper al aan te geven een BTK te willen laten uitvoeren. Gebruikelijk is een maximaal bedrag aan te geven waar tot de aspirant koper de woning nog wil aankopen. Komt de kostenpost uit de BTK boven dit bedrag, dan wordt de koopovereenkomst ontbonden. Het kan ook een mogelijkheid zijn om de onderhandelingen opnieuw op te starten of tot een compromis te komen door te middelen.
 
✓ Bruidsschat
Regels uit gemeentelijke verordeningen maken van rechtswege deel uit van het gemeentelijke omgevingsplan onder de Omgevingswet.
 
C
✓ Canon
Vergoeding voor het gebruik van grond (tijdens erfpacht). De erfpachter of gebruiker betaalt canon aan de grondeigenaar voor het gebruiksrecht.
 
✓ Comparatieve methode
Bij de comparatieve methode worden grondprijzen vergeleken met die in omliggende of vergelijkbare gemeenten en projecten. Er wordt daarbij rekening gehouden met lokale omstandigheden, zoals ligging, bereikbaarheid en voorzieningen. Deze methode wordt meestal gebruikt als aanvulling op andere methoden of als toets. De focus ligt op de prijs van de bouwgrond, terwijl bij de residuele methode juist de verkoopprijs centraal staat. De comparatieve methode is relatief eenvoudig, snel en daardoor goedkoop.
 
✓ Consumentenvertrouwen
Het consumentenvertrouwen is gebaseerd op het oordeel van consumenten over de algemene economische situatie en op hun oordeel over de eigen financiële situatie, de zogenaamde koopbereidheid. Het oordeel over de economie fluctueert sterker dan het oordeel over de eigen financiële situatie. 
 
D
✓ DCF-berekening
In deze berekening wordt de actuele waarde van een huurwoning bepaald door de toekomstige inkomsten en uitgaven (denk aan huur, onderhoud, beheer, belasting, verzekering, kostenstijgingen, opbrengstenstijgingen en verkoopopbrengsten) in de tijd uit te zetten en terug te rekenen naar een waarde in het heden.
 
✓ Disconteringsvoet
Rentepercentage waarmee toekomstige geldstromen teruggerekend worden naar hun waarde van vandaag. Dit houdt rekening met het principe dat geld nu meer waard is dan later. Denk aan inflatie of het rendement dat met dat geld behaald kan worden.
 
E
✓ Eigendom erfpacht
Er is geen splitsing tussen het economisch en juridisch recht van grondeigendom.
 
✓ Eeuwigdurend erfpacht
Het economisch recht van de grond ligt voor altijd vast.
 
✓ Erfpacht 
Recht om grond te gebruiken en te bewerken, terwijl de eigenaar het eigendom behoudt.
 
✓ Economische huurwaarde
Als je je woning tijdelijk wilt verhuren, moet je de economische huurwaarde van uw woning weten. Deze waarde kan een taxateur vaststellen. Dit helpt je ook bij het bepalen van een correcte huurprijs.
 
✓ Economische verkeer, waarde in het
De waarde in het economische verkeer is de waarde die de belastingdienst wil weten. Dit om de vermogensbelasting en het huurwaardeforfait te kunnen vaststellen. Deze waarde wordt bepaald aan de hand van de wet WOZ.
 
✓ Erkend taxateur
Een erkend taxateur móet vermeld staan in het kwaliteitsregister NRVT. Met andere woorden: de woning moet getaxeerd worden door een erkend taxateur, ook wel gecertificeerd taxateur genoemd. Zo bent u ervan verzekerd dat uw NWWI taxatie aan de hoogste kwaliteitseisen voldoet en wordt geaccepteerd door alle hypoteekverstrekkers.
 
✓ Executiewaarde
De executiewaarde is de waarde die de woning opbrengt bij een gedwongen verkoop, wanneer je bijvoorbeeld de rente of aflossing van de hypotheek niet meer kunt betalen en de hypotheeknemer de woning gedwongen gaat verkopen. De waarde van een woning bij gedwongen verkoop kan tot wel 30% minder bedragen dan bij een vrije verkoop. 
 
✓ Exploitatie
Een exploitatiebegroting is een winst-en verliesrekening van stichtingskosten (STIKO) en bouwkosten bij projectontwikkeling. Hiermee wordt duidelijk welke omzet er minimaal uit verkoop behaald moet worden om de bouwkosten en overige bijkomende kosten te dekken. Daarnaast geeft een exploitatiebegroting een reëele kijk op het te behalen resultaat.
 
F
✓ Faalkosten
Faalkosten zijn kosten die ontstaan door fouten in ontwerp, uitvoering of communicatie tijdens het bouwproces. Ze vormen een belangrijke kostenpost in de bouwsector.
 
✓ Financiële zekerheidsstelling
Een financiële zekerheidsstelling of financiële scan wordt uitgevoerd door de hypotheekadviseur of hypotheekverstrekker. Deze bepaalt op basis van financiële gegevens of de aankoop van één van nieuwbouwwoning(en) waarvoor ingeschreven wordt financieel haalbaar is. De adviseur bevestigt dit vervolgens schriftelijk in een brief welke kan worden voorgelegd aan de projectwontwikkelaar.
 
✓ Financieringsvergoeding
Voordat de koop-/aannemingsovereenkomst wordt getekend, maakt de projectontwikkelaar al kosten; we hebben de grond van de gemeente gekocht en zijn al gestart met de voorbereidingen en bouwwerkzaamheden. De gemaakte kosten hiervoor en de rente hierover vormen samen de financieringsvergoeding. Deze kosten zijn opgenomen in de aanneemsom van de woning.
 
G
✓ Gecorrigeerde vervangingswaarde
De kosten die betaald zouden moeten worden voor het opnieuw kopen of opbouwen van een woning. Een verzekeringsmaatschappij kan hierom vragen bij het afsluiten van bijvoorbeeld een opstalverzekering.
 
✓ Gelijkwaardige maatregel
Soms zijn gelijkwaardige maatregelen toegestaan, dat wil zeggen: maatregelen waarmee hetzelfde doel bereikt kan worden binnen de Omgevingswet.
 
✓ Grondprijs
De prijs van een stuk grond. Het is het bedrag dat wordt betaald bij aankoop van grond of dat wordt toegerekend aan een product of project. Verschillende factoren beïnvloeden deze prijs. Dit bedrag kan afwijken van de veronderstelde waarde.
 
✓ Grondwaarde
Veronderstelde waarde bij aankoop van grond of die toegerekend wordt aan een product of project. Verschillende factoren beïnvloeden deze waarde. Dit bedrag kan afwijken van de daadwerkelijk betaalde prijs.
 
✓ Grondquote
De grondprijs wordt bepaald op basis van een vast percentage van de commerciële waarde van een woning (de VON-prijs) of van een andere eenheid, zoals de bouwkosten. De quote wordt vastgesteld door een vergelijking met omliggende gemeenten, een residuele berekening op basis van referentieprojecten of het gebruik van indexen en garantieprijzen. Bij vergelijking tussen gemeenten is het belangrijk om verschillen in marktprijzen en bouwkosten mee te nemen. Een vaste grondquote zorgt ervoor dat de grondwaarde stijgt bij een hogere VON-prijs of hogere stichtingskosten. Het voordeel van deze methode is dat marktpartijen snel weten waar ze aan toe zijn. Veel gemeenten gebruiken de grondquote ook als snelle toets op residueel berekende grondprijzen. De hantering van een vast percentage houdt daarentegen geen rekening met de kwaliteit van de locatie. Eenzelfde woning op een toplocatie levert meer op, maar die meerwaarde komt dan vooral bij de marktpartij terecht. De methode houdt geen rekening met veranderingen in opbrengsten of kosten. Daardoor sluit het niet altijd aan bij de markt. In de huidige markt is vaak maatwerk nodig. Uitzonderingen op het quotebeleid zijn eerder regel dan uitzondering.
 
H
✓ Herbouwwaarde
De waarde die een verzekeringsmaatschappij wil weten, is de herbouwwaarde van een woning. Op die manier kan de verzekerde waarde in de polis worden opgenomen en de jaarpremie worden vastgesteld. Deze waarde is inclusief of exclusief funderingen en is uiteraard alleen gebaseerd op de opstal (het gebouw, niet de grond).
 
✓ Herziening canon 
Bij erfpacht kan het voorkomen dat de canon voor een bepaalde periode vastligt (of geïndexeerd wordt). Na verstrijken van deze periode wordt de waarde van de grond opnieuw bepaald en daarmee wordt ook de canon opnieuw bepaald voor een bepaalde periode.
 
✓ Huursom
Te ontvangen netto huur op jaarbasis (exclusief vergoedingen).
 
✓ Hypotheek
Een hypotheek is een lening die bedoeld is om je woning te financieren. Daarbij is het huis het onderpand voor de geldverstrekker. Je leent een bedrag bij de geldverstrekker om je huis te kunnen betalen. Daarvoor betaal je maandelijks een bedrag aan rente en aflossing. Er zijn meerdere vormen van een hypotheek waar een hypotheek-adviseur je mee kan helpen.
 
✓ Hypotheek taxatierapport
Elke geldverstrekker zal om een taxatierapport vragen bij het verstrekken van een financiering (overbrugging). Uit het taxatierapport blijkt wat de woning waard is in het economisch verkeer. Dit geeft een hypotheeknemer de benodigde zekerheid als onderpand voor de hypotheek. Voor een hypotheek is het van belang dat het taxatierapport niet te oud is. De meeste geldverstrekkers accepteren een taxatierapport dat maximaal drie maanden oud is. Enkele banken accepteren een rapport dat maximaal zes maanden oud is.
 
✓ Hypotheekrente tijdens de bouw
Over de afgesloten hypotheek voor de nieuwbouwwoning wordt rente betaald. Indien er gewerkt wordt met een bouwdepot ontvang je over het saldo van het bouwdepot rente. Vaak ontvang je dezelfde rente als de rente die je betaalt, waardoor de betaalde en ontvangen rente grotendeels tegen elkaar wegvallen. Omdat uit het bouwdepot de facturen van de projectontwikkelaar betaalt worden, raakt het depot steeds leger. Je ontvangt dan minder rente; de maandlasten stijgen naarmate de bouw vordert. 
 
I
✓ Inspectie van de woning
Voordat de woning wordt opgeleverd en het transport bij de notaris plaats kan vinden, vindt er altijd nog een (voor-)inspectie plaats in de woning. Hierbij wordt gekeken of alles nog is zoals het was, de eventuele roerende goederen volgens de lijst van zaken achter zijn gebleven in de woning en er geen schade is ontstaan in de tussentijd. Als alles in orde is kan het transport bij de notaris plaatsvinden. Het tranpsort sluit vaak direct aan op de inspectie. Mochten er zaken niet volgens afspraak geleverd worden, dan kunnen hier nog afspraken over gemaakt worden.
 
K
✓ Kadaster
Het Kadaster is een actuele bron van informatie over eigendom en gebruik van vastgoed en ruimte in Nederland. De informatie is grotendeels openbaar en beschikbaar voor iedereen. Onroerende zaken (woningen, schepen etc.), zakelijke rechten (hypotheken, beslagen, erfenissen, geregistreerd partnerschappen, huwelijk etc.) en overige publiek- en privaatrechtelijke rechten (Wet voorkeursrecht gemeente, het waterschap, nutsvoorzieningen etc.) worden ingeschreven in het Kadaster.
 
✓ Koopovereenkomst
In de koopovereenkomst worden alle afspraken tussen koper en verkoper schriftelijk vastgelegd. De koopovereenkomst is in principe vormvrij, echter geniet het de voorkeur een vast model koopovereenkomst aan te houden, zodat er geen belangrijke zaken vergeten worden. De koopovereenkomst wordt doorgaans bij de verkopend makelaar op kantoor getekend. Een mondelinge koopovereenkomst is sinds Wet Koop Onroerende Zaken uit 2003 niet meer rechtsgeldig.
 
✓ Kosten inrichting en groenvoorziening
Een nieuwbouwwoning wordt casco opgeleverd, zonder inrichting en zonder groenvoorzieningen (tuinen). De kosten hiervoor zijn afhankelijk van de smaak van de koper en kunnen al gauw behoorlijk oplopen.
 
✓ Kosten koper
Bij een koopsom van bestaande bouw horen k.k., oftewel kosten koper. Deze bijkomende kosten voor de koper bestaan uit de overdrachtsbelasting (doorgaans circa 2% van de koopsom), de notariskosten voor opmaak van de akte van levering (en de hypotheekakte) en de Kadasterkosten voor het inschrijven van de akte van levering in de openbare registers.
 
✓ Kosten meerwerk
Meerwerk houdt in dat er in opdracht van de koper extra werkzaamheden door de projectontwikkelaar worden uitgevoerd. Denk hierbij aan het plaatsen van een (luxere) badkamer of keuken. Deze kosten kunt u meefinancieren bij de hypotheek. Mocht je achteraf een (luxere) keuken of badkamer willen plaatsen, dan kan dat pas nádat de nieuwbouwwoning is opgeleverd.
 
L
✓ Leegwaarde
Verwachte verkoopprijs van een verhuureenheid, zonder huurders, gebruikers of andere verplichtingen. Bij deze waarde gaat het om een verkoop op basis van kosten-koper. Onder ‘overige lasten’ vallen onder andere makelaarskosten en andere kosten die niet onder kosten-koper vallen.
 
M
✓ Maatwerkregel
Onder de Omgevingswet heeft een gemeente, waterschap of provincie in een aantal gevallen de mogelijkheid om afwijkend van of aanvullend op algemene regels van Rijk of provincie eigen regels op te stellen, gericht op lokale situaties.
 
✓ Maatwerkvoorschrift
Een bevoegd gezag kan onder de Omgevingswet voor concrete gevallen afwijken van algemene regels, of aan een te verlenen omgevingsvergunning extra, op de lokale situatie afgestemde voorschriften verbinden.
 
✓ Markthuur
Bedrag waarvoor een woning op de waardepeildatum verhuurd kan worden in een marktconforme
situatie. De verhuurder en huurder sluiten de overeenkomst vrijwillig, zijn goed geïnformeerd en
handelen zonder dwang. De huurprijs geldt bij passende voorwaarden en na een redelijke periode van
promotie.
 
✓ Marktwaarde
Bedrag waarvoor koper en verkoper het vastgoed op de waardepeildatum overdragen. Ze sluiten een zakelijke overeenkomst, na een redelijke periode van promotie. Beide partijen zijn goed geïnformeerd, handelen vrijwillig en zonder druk. De bank wil de marktwaarde weten bij een hypotheekaanvraag. De maximale leencapaciteit is afhankelijk van de getaxeerde marktwaarde. 
 
✓ Meerwerk
Meerwerk betreft werkzaamheden die niet in de oorspronkelijke overeenkomst zijn opgenomen, maar die wel worden uitgevoerd op verzoek van de opdrachtgever. Dit leidt vaak tot extra kosten.
 
✓ Modelparameters
Gegevens die noodzakelijk zijn voor de berekening van de marktwaarde en waarover deze handreiking uitsluitsel geeft. Bij tijdelijke erfpacht vervalt het recht zodra de afgesproken termijn voorbij is. In de praktijk worden sommige erfpachtrechten ‘tijdelijk’ genoemd, terwijl ze feitelijk doorlopen. Dat komt doordat ze uitgaan van voortzetting na het einde van het tijdvak. Daardoor lijken tijdelijke en voortdurende erfpacht soms op elkaar.
 
✓ Monitoring
Hiermee kan een bestuursorgaan vaststellen of maatregelen effect hebben en of doelstellingen behaald zijn of niet.
 
✓ Mutatiegraad
Laat zien hoeveel woningen in een bepaalde periode van bewoner zijn gewisseld. Dit percentage wordt berekend door het aantal woningwisselingen te delen door het totaal aantal woningen in een gebied, zoals een gemeente of de woningvoorraad van een corporatie.
 
✓ Mutatiekans
Geeft aan hoe groot de kans is dat een woning vrijkomt doordat de huurovereenkomst eindigt. Om de gemiddelde mutatiekans over de afgelopen vijf jaar te berekenen, wordt het totaal aantal mutaties in die periode gedeeld door de som van de jaarlijkse aantallen woningen op 31 december.
 
N
✓ NHG
In 2016 is de regelgeving van het Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (SWEW) voor NHG taxaties gewijzigd als gevolg van de Europese richtlijn Mortgage Credit Directive. Het grootste voordeel voor de klant van een hypotheek met NHG is de rentekorting, waardoor je elk jaar honderden euro's voordeel hebt op je hypotheek. Daarnaast biedt het NHG de garantie dat de financiële risico's van jouw hypotheek beperkt worden. De afsluitprovisie bedraagt 0,4% en het maximale leenbedrag met NHG is €450.000,- (preispijl 2025).
 
✓ Notariskosten hypotheekakte
De notaris stelt de hypotheekakte op en regelt de inschrijving van de hypotheekakte bij het Kadaster. Vraag voor de kosten hiervoor bij verschillende notarissen offertes op. Bij nieuwbouwprojecten is het gebruikelijk dat de projectnotaris niet alleen de overdracht regelt, maar ook de hypotheekakte afhandelt. 
 
✓ NRVT
Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs bewaakt, waarborgt en bevordert de onafhankelijkheid, integriteit en kwaliteit van de Register-Taxateur en dient, als centraal register van vastgoedtaxateurs, het publiek belang van vastgoedwaarderingen. Deskundigheid, onafhankelijkheid, objectiviteit en integriteit zijn belangrijke kernwaarden voor de Register-Taxateur en de NRVT.
 
✓ NWWI
Het Nederlands Woning Waarde Instituut controleert en valideert een taxatierapport, waardoor deze wordt geaccepteerd door het NHG en álle hypotheekgeldverstrekkers. Het taxatieinstituut NWWI werkt als een controlesysteem op de taxatiemethode van de taxateur en de getaxeerde waardes in het taxatierapport.
 
O
✓ Omgevingsloket
In het Omgevingsloket vindt je alle digitale informatie over de fysieke leefomgeving. Je kan hier checken of je je werkzaamheden mag uitvoeren volgens de Omgevingswet. En of je daarvoor een vergunning nodig hebt, een melding moet doen of informatie moet geven. Ook kun je de regels bekijken die op een bepaalde locatie gelden. En checken aan welke maatregelen je zich moet houden bij je werkzaamheden. 
 
✓ Omgevingswaarden
Een omgevingswaarde is een maat voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, voor een belasting daarvan of bijvoorbeeld de concentratie van stoffen in de fysieke leefomgeving.
 
✓ Omgevingswet
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 ingegaan en gaat over de ruimte waarin mensen wonen, werken en ontspannen. Deze nieuwe wet voegt oude wetten samen en bevat regels voor wat er buiten te zien, horen en ruiken is. Een vergunning aanvragen voor een nieuw plan of idee kan in het nieuwe digitale Omgevingsloket. In dit loket staan alle regels en plannen van gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk. 
 
✓ Omgevingsvergunning
Een omgevingsvergunning is een vergunning die nodig is voor activiteiten zoals bouwen, slopen, kappen of milieu-ingrepen. Het combineert meerdere vergunningen in één aanvraag.
 
✓ Onderhandse verkoopwaarde, vrij van huur en gebruik
De onderhandse verkoopwaarde is de waarde die een huis opbrengt bij aan- of verkoop. Deze waarde is van toepassing wanneer de woning onder normale omstandigheden wordt verkocht, dus vrij van huur en gebruikers. Wanneer de woning niet wordt verhuurd of bewoond noemt men dat ook wel vrij van huur. 
 
✓ Onderhandse verkoopwaarde in verhuurde staat
De onderhandse verkoopwaarde is de waarde die een huis opbrengt bij aan- of verkoop. Wanneer de woning door iemand anders wordt bewoond en gehuurd, dan noemt men dat in verhuurde staat. 'Koop breekt geen huur', dus bij de verkoop van een woning in verhuurde staat levert de woning vaak minder op dan wanneer de woning vrij van huur en gebruik wordt verkocht. 
 
✓ Onderzoeksplicht koper
De koper van een woning heeft de plicht om onderzoek te doen naar alle zaken die voor hem/haar belangrijk zijn. Een koper kan zich later niet beroepen op zaken die hij zelf had kunnen weten, waarnemen of had moeten onderzoeken. Onderzoek kan plaatsvinden door het raadplegen van verkoopdocumentatie, de woning bezichtigen, vragen stellen of openbare registers raadplegen. Een verkoper heeft daarentegen ook een verstrekkende informatieplicht richting de koper.
 
✓ Onrendabele top
Het negatieve verschil tussen de totale kosten en opbrengsten die een project genereert, dan wel het verschil tussen de opbrengsten van sociale woningen en het overige programma.
De onrendabele top bij sociale huurwoningen is het verliesgevende verschil tussen de hoge realisatiekosten (bouw/verbouw) en de verwachte waarde (op basis van exploitatie als sociale huurwoning). Het begrip kan ook slaan op het verschil in waarde tussen koopwoningen en sociale huurwoningen.

✓ Ontbindende voorwaarden
In de koopovereenkomst kan een koper ontbindende voorwaarden laten opnemen. Deze kunnen bijvoorbeeld ingesteld worden voor het verkrijgen van de financiering, een bouwkundige keuring van de woning, de verkoop van de eigen woning etc.. Deze kunnen alleen in de koopovereenkomst worden opgenomen als deze al zijn meegenomen in de onderhandelingen. De termijn om de financiering bij een geldverstrekker te regelen is circa 6-8 weken na het tekenen van de koopovereenkomst. Wanneer er geen financiering wordt verkregen kan de koopovereenkomst worden ontbonden binnen de genoemde termijn van 6-8 weken. Als er geen gebruik wordt gemaakt van de ontbindende voorwaarden uit de koopovereenkomst is de koop van rechtswege definitief na de gestelde termijn.
 
✓ Opdracht tot dienstverlening
De opdracht tot dienstverlening is eigenlijk een bemiddelingsovereenkomst. In dit document staan alle afspraken die met de makelaar of taxateur gemaakt zijn. Bij die afspraken horen bijvoorbeeld de prijs van het werk van de dienstverlening van de makelaar en onder welke voorwaarden dit gebeurt. Beide partijen ondertekenen dit document. De makelaar en/of taxateur zijn vaak aangesloten bij een register of brancheorganisatie. Hierdoor heeft de opdrachtgever te maken met (beschermende) Consumenten Voorwaarden.
 
✓ Oplevering
De oplevering is het officiële moment waarop de aannemer het werk overdraagt aan de opdrachtgever. Vanaf dat moment is de opdrachtgever verantwoordelijk voor het onderhoud en gebruik.
 
✓ Opleveringskeuring
Is het tijd voor de oplevering van de nieuwbouwwoning, dan kun je een opleveringskeuring laten uitvoeren. Dit is niet verplicht, wel aan te raden. Een nieuwbouwwoning wordt namelijk met gemiddeld twintig gebreken opgeleverd. Tijdens een opleveringskeuring loopt een bouwkundige de nieuwbouwwoning na en kijkt hij of er sprake is van bouwkundige gebreken. 
 
✓ Oppervlakte BVO
Vloeroppervlakte van een ruimte of groep ruimten. Dit wordt gemeten op vloerniveau, langs de buitenomtrek van de wanden die de ruimte omsluiten. Bij bedrijfs-, maatschappelijk- of zorgvastgoed geldt dezelfde methode.
 
✓ Oppervlakte VVO
Verhuurbare ruimte die op vloerniveau gemeten wordt, tussen de wanden die de binnenruimte omsluiten. Dit geldt voor woningen én voor bedrijfs-, maatschappelijke of zorgruimten.
 
✓ Opschortende voorwaarden
In een koopovereenkomst bij nieuwbouw staan bepalingen die betrekking hebben op de aankoop van de grond. Er staan o.a. opschortende voorwaarden in vermeld. Dit zijn voorwaarden waaraan voldaan moet zijn, alvorens de bouw kan aanvangen. Denk hierbij aan dat er 70% van het totale project verkocht moet zijn, de omgevingsvergunning moet onherroepelijk zijn en er moet een Milieuvergunning zijn afgegeven. Zodra alle opschortende voorwaarden zijn vervuld, zal de notaris de koper uitnodigen voor de notariële levering.
 
P
✓ PBM 
Een persoonlijk beschermingsmiddel (PBM) is een uitrusting of middel dat bedoeld is om de drager te beschermen tegen gezondheids- of veiligheidsrisico’s tijdens het werk. PBM’s worden gebruikt wanneer risico’s niet voldoende kunnen worden beperkt door collectieve beschermingsmaatregelen of technische oplossingen.
 
✓ Privaatrechtelijke beperking
Een privaatrechtelijke beperking is een beperking waarbij iemand niet zomaar alles met een perceel of woning mag doen. Of niet alles mag doen met de rechten die op het verkregen perceel of wining liggen. Deze beperking wordt geregeld volgens het privaatrecht, bijvoorbeeld via een overeenkomst. Soms is er een wet nodig die het mogelijk maakt om dit soort beperkingen bij het kadaster in te schrijven. Een voorbeeld is de 'Tijdelijke wet huurkoop onroerende zaken'.
 
✓ Projectontwikkeling
Projectontwikkeling is het proces waarbij grond, geld en gebruikers bijeen gebracht worden om een bouwwerk te realiseren. Een projectontwikkelaar neemt de bijbehorende risico's voor de klant over en levert het bouwproject na ingebruikname over aan de huurder/koper. Een belangrijk bestaansrecht van de projectontwikkelaar is het overnemen van de risico's die betrokken zijn bij het proces voor de klant.
 
✓ Professionele taxatiedienst (eventueel afgekort tot ‘PTD’)
Het door een Register-Taxateur schatten van en rapporteren over de waarde van een vastgoedobject, aan welke schatting en rapportering in het economisch en maatschappelijk verkeer vertrouwen kan worden ontleend.
 
✓ Publiekrechtelijke beperking
Publiekrechtelijke beperkingen zijn beperkingen die door de overheid zijn opgelegd. Deze bepalen wat je wel of niet mag doen met een woning, een gebouw of een perceel. De beperkingen worden door het Kadaster geregistreerd. Bijvoorbeeld beschermde monumenten, beschermde leefomgeving (natuurmonumenten), bodembescherming (verplichting tot registratie van verontreinigde grond), eisen die binnen de Woningwet worden gesteld, zoals middelen om bepaalde voorzieningen voor een pand af te kunnen dwingen of maatregelen die nodig zijn voor water- of landsverdediging.
 
R
✓ RAW bestek
Een RAW-bestek is een gestandaardiseerde manier van het beschrijven van infrastructurele werken volgens het RAW-systeem (Rationalisatie en Automatisering Grond-, Weg- en Waterbouw).
 
✓ Referentieobject
Dit is een vergelijkbaar object die is toegevoegd aan het taxatierapport. Per waardering worden meerdere referentieobjecten toegevoegd. Per referentie geeft de taxateur aan waarom het referentieobject als referentie gekozen is. Een referentieobject is correct al ze voldoen aan een aantal verplichtingen: dezelfde bouwperiode, bouwjaar, locatie en ligging.
 
✓ Residuele grondwaarde
Een residuele grondwaarde is de totale opbrengstwaarde van een grondpositie en vastgoed, minus de totale kosten voor ontwikkeling en bouwen. De waarde van de grond en het vastgoed worden bepaald door verschillende factoren. De schaarste van de grond en de waarde die hieruit volgt, wordt bepaald door de (commerciële) functie/bestemming van de grond, de staat ervan, de locatie en de bijbehorende vraag naar deze grond vanuit de markt. De waarde van het vastgoed wordt gebruikt om het potentieel dat beschikbaar is na een scenario van exploitatie te bepalen.
 
S
✓ Stedenbouwkundige
Een stedenbouwkundige doet onderzoek naar wenselijke en mogelijke ontwikkelingen voor bestaande en nieuw in te richten stedelijke gebieden, ontwerpt de openbare ruimte of richt deze in, houdt zich bezig met stedelijke processen en kan regels opstellen voor het bouwen (stedenbouwkunde).
 
✓ Streefhuur
Maandelijks huurbedrag dat de toegelaten instelling hanteert na een huurdersmutatie. Bij het bepalen van de beleidswaarde vervangt de streefhuur de markthuur die wordt gebruikt bij het vaststellen van de marktwaarde.
 
T
✓ Taxateur
De taxateur die in het NRVT Register is ingeschreven en uit hoofde van die inschrijving gerechtigd is de titel RT (Register-Taxateur) te voeren.

✓ Taxatie
Een taxatie is het inschatten van de waarde van een object. Dit wordt gedaan bij huizen en informatie, kunstwerken en verzamelobjecten. Bij huizen wordt dit gedaan door een taxateur. Een makelaar is enkel bevoegd om een waardebepaling te geven, dit is dus geen taxatie. Een taxatie van een object is belangrijk wanneer men dit wil kopen, verkopen of verzekeren.
 
✓ Taxatierapport
Het taxatierapport wordt opgesteld volgens het laatste model woningfinanciering. Het is een schriftelijke en gemotiveerde vastlegging van de Professionele Taxatiedienst, overeenkomstig de opdrachtvoorwaarden en ondertekend door een Register-Taxateur.
 
✓ Taxatiestandaard
De International Valuation Standards (‘IVS’), die zijn opgesteld en worden onderhouden door de International Valuation Standards Council of de European Valuation Standards (‘EVS’), die zijn opgesteld en worden onderhouden door TEGoVA.
 
✓ Tijdelijke erfpacht
Bij tijdelijke erfpacht vervalt het recht zodra de afgesproken termijn voorbij is. In de praktijk worden sommige erfpachtrechten ‘tijdelijk’ genoemd, terwijl ze feitelijk doorlopen. Dat komt doordat ze uitgaan van voortzetting na het einde van het tijdvak. Daardoor lijken tijdelijke en voortdurende erfpacht soms op elkaar.

✓ Transport bij de notaris
Hiermee wordt bedoeld de feitelijke (economische) en juridische levering van de woning bij de notaris. De notaris maakt een nota van afrekening, checkt of de gelden zijn overgemaakt en of eventuele hypotheken/beslagen/bezwaren zijn doorgehaald. Tijdens de afspraak wordt de akte van levering voorgelezen en door beide partijen ondertekend (kan via een volmacht). Ook de sleutels worden overhandigd. Het is de laatste handeling voordat de woning écht is overgedragen van verkoper op koper en is altijd een feestelijk moment.
 
U
✓ UAV
De UAV (Uniforme Administratieve Voorwaarden) zijn algemene voorwaarden die in de bouw worden gebruikt voor traditionele aannemingsovereenkomsten. Ze regelen onder meer verantwoordelijkheden, aansprakelijkheden en betalingen.
 
✓ Uitpondscenario
In dit scenario verkoopt de eigenaar de woningen zodra een huurder vertrekt. De netto verkoopopbrengst telt dan te zijner tijd mee in de kasstroom. Aan het eind van de rekenperiode (de DCF-periode) berekent de eigenaar een eindwaarde voor de woningen die nog niet zijn verkocht. De kasstromen én de eindwaarde worden contant gemaakt. Zo ontstaat de marktwaarde in het uitpondscenario.
 
✓ Uitstelrente
De periode tussen het tekenen van de koop- en aannemingsovereenkomst en de eigendomsoverdracht kan wel 12-18 maanden duren. In de tussentijd is er nog geen beschikking over de hypotheek, maar de projectontwikkelaar blijft wel kosten maken. Zij brengen hiervoor uitstelrente in rekening.
 
V
✓ Vaste prijs met jaarlijkse indexering
Een vaste, geïndexeerde prijs betekent dat de verkoop- of huurprijs elk jaar stijgt op basis van een prijsindex, zoals de consumentenprijsindex (CPI) van het CBS. De meest gebruikte methode vergelijkt de index van een maand in het lopende jaar met diezelfde maand een jaar eerder. Zo blijft de grondprijs in lijn met de inflatie. Deze aanpak biedt duidelijkheid: koper en verkoper weten waar ze aan toe zijn. De jaarlijkse aanpassing volgens een vaste formule maakt het makkelijker om budgetten te plannen en financiële risico’s te beperken. Tegelijkertijd kent deze methode ook nadelen: de prijs volgt de index, maar niet altijd de werkelijke waarde van de grond onder woning, de marktomstandigheden of veranderde wet- en regelgeving voor bijvoorbeeld woningcorporaties. Ook is niet altijd meer duidelijk waar het initiële bedrag op gebaseerd was.
 
✓ Verhuureenheden
Aantal verhuureenheden dat de toegelaten instelling in eigendom heeft op waardepeildatum.
 
✓ Verkoopmakelaar
Een makelaar die verkoper van begin tot eind begeleid bij de verkoop van de woning. Tegenwoordig verkopen veel mensen zelf hun woning zonder een makelaar in te schakelen, omdat de courtage erg hoog is. Vaak wordt een taxatie gebruikt als waardebepaling welke gebruikt wordt voor de beslissing voor de verkoopprijs van de woning.
 
✓ Vertragingsrente
Wanneer facturen niet op tijd betaald worden aan de projectontwikkelaar, dan betaal je hiervoor een bepaalde rente. 
 
✓ Vervangingswaarde
De vervangingswaarde is het benodigde bedrag om het huidige gebouw één op één te laten vervangen, dit kan door middel van het kopen of laten bouwen van bouwen van een ander pand. Dit pand moet in economisch opzicht te gelijke waarde hebben in vergelijking met het oude pand.
 
✓ Voortdurende erfpacht
Bij voortdurende erfpacht blijft het gebruiksrecht in principe altijd bestaan. Alleen bij het einde van een tijdvak kan het recht vervallen (maar dat gebeurt zelden). De grondeigenaar en erfpachter moeten dan geen akkoord bereiken over nieuwe voorwaarden. Omdat dat in de praktijk nauwelijks voorkomt, is voortdurende erfpacht vrijwel gelijk aan eeuwigdurende erfpacht.
 
✓ V.O.N.-prijs
Bij een verkoop ‘vrij op naam’ betaalt de verkoper de kosten voor de overdracht van de woning. Dat is anders dan bij ‘kosten koper’, waarbij de koper deze kosten betaalt. De overdrachtskosten bestaan onder andere uit overdrachtsbelasting, notariskosten voor de leveringsakte en inschrijfkosten bij het kadaster.
 
✓ Vrijheidsgraden
Bij welke parameters een externe taxateur mag afwijken. Die afwijking geldt alleen als de taxateur dit goed onderbouwt. Dat gebeurt volgens het principe: comply or explain.
 
W
✓ Waarborgsom
Binnen maximaal 6 weken ná het tekenen van de koopovereenkomst (of wanneer de ontbindende voorwaarden zijn afgelopen) wordt er een waarborgsom van 10% van de koopsom verlangd in de vorm van een storting op de derdengeldrekening van de notaris óf een afgifte bankgarantie door de geldverstrekker. Dit om de koper aan zijn verplichtingen te laten voldoen en als zekerheid richting de koper wanneer de verkoper in gebreke blijft bij afname van de woning.
 
✓ Waarderingscomplex
Bij het bepalen van de marktwaarde hoort een specifieke indeling: het waarderingscomplex. Een waarderingscomplex bestaat uit verhuureenheden die vergelijkbaar zijn in type, bouwjaar en locatie. Daarnaast geldt: het hele complex moet als één geheel verkoopbaar zijn aan een derde partij. Elke verhuureenheid hoort bij een waarderingscomplex of vormt er zelf één.
 
✓ Wettelijke huurwaarde woonruimte
De wettelijke huurwaarde woonruimte is de maximale prijs die redelijk is voor het huren van een woonruimte. Deze wordt bepaald op basis van de Huurprijzenwet Woonruimte.
 
✓ Wettelijke huurwaarde bedrijfsruimte
Dit is de huurprijs die gevraagd kan worden voor het huren van een bedrijfsruimte. Deze huurprijs is conform art. 1624 Burgerlijk Wetboek 7A. Bij het berekenen van de huurwaarde bedrijfsruimte let men op het gemiddelde van de huurprijzen van vergelijkbare bedrijfsruimte ter plaatse in de afgelopen vijf jaar.
 
✓ Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
De Wkb is een wet die de kwaliteit van bouwwerken moet verbeteren. De wet bevat onder andere een meldingsplicht voor bouwactiviteiten en private kwaliteitsborgers.
 
✓ Wet Waardebepaling Onroerende Zaken
De wet WOZ bepaalt de waarde in het economische verkeer. De overheid (fiscus) wil de waarde van de woning weten ten behoeve van diverse belastingheffingen zoals de onroerendezaakbelasting, het eigenwoningforfait in de inkomstenbelasting en de waterschapslasten. De wet WOZ zorgt ervoor dat de taxaties voor de waardebepalingen hetzelfde verlopen. De gemeente is opdrachtgever van deze taxatie en stelt in het kader van de wet WOZ een taxateur aan die altijd uit gaat van de waarde in het economisch verkeer. Je ontvangt van de gemeente een beschikking en de waarde die is vastgesteld. Deze geldt voor vier jaar. Het rapport is alleen bestemd voor de gemeente, belastingdienst en de waterschappen. Wie binnen zes weken bezwaar maakt tegen de gemeentelijke wet WOZ-waardering van zijn huis kan voor deze contra-expertise ook een taxateur inschakelen.
 
✓ Woonhuisverzekering
Wanneer je een nieuwe woning hebt gekocht moet er zorg voor dragen dat deze goed is verzekerd. Denk hierbij aan de opstalverzekering (inclusief glasverzekering), inboedelverzekering en persoonlijke aansprakelijkheid. Wanneer je een appartement koopt kunnen deze verzekeringen deels al verwerkt zijn in de maandelijkse servicekosten. Zorg ervoor dat de verzekeringen gaan lopen op de dag dat je de sleutel krijgt.
 
Z
✓ Zorgeenheden
Extramurale zorgeenheden zijn woongelegenheden die worden verhuurd via een huurovereenkomst, niet via een zorgovereenkomst. Deze woongelegenheden zijn bedoeld voor mensen met een frequente zorgvraag. In principe kan in elke woongelegenheid extramurale zorg worden aangeboden door een zorgaanbieder.